Bijgewerkt op 18 november 2026 door Nicolas Finet, CEO van Sortlist. Nieuw: de herkomst van het model en de update uit 2019, het verschil met het design thinking-model van Stanford, een uitgewerkt voorbeeld per fase en een eerlijke blik op de kritiek dat het model te lineair zou zijn.
Het Double Diamond-model beschrijft een ontwerpproces in twee fasen van verkennen en afbakenen: eerst vind je het juiste probleem, daarna de juiste oplossing. Het is gemaakt door de Britse Design Council en wordt gebruikt voor producten, diensten, websites en interne processen. Hieronder lees je wat de vier fasen inhouden en hoe je ze toepast.
Belangrijkste punten
- Twee diamanten: één voor het probleem (ontdekken en definiëren) en één voor de oplossing (ontwikkelen en leveren). In elke diamant verken je eerst breed en kies je daarna.
- Het proces is niet lineair: wat je in een latere fase leert, brengt je vaak terug naar een eerdere fase. Plan daar ruimte voor.
- Het model is een hulpmiddel: je past het aan op je project en combineert het met onderzoeks- en testmethoden.
Wat is het Double Diamond-model?
Het Double Diamond-model beeldt het ontwerpproces uit als twee diamanten naast elkaar. Elke diamant wisselt twee bewegingen af: divergeren (opties verkennen en uitbreiden) en convergeren (kiezen en scherpstellen). De eerste diamant gaat over het probleem, de tweede over de oplossing. De Britse Design Council maakte het model in 2005 bekend. Het is niet volledig nieuw: het is afgeleid van eerdere modellen die divergerend en convergerend denken beschrijven, een afkomst die de Design Council zelf ook benoemt. In 2019 breidde de Council het model uit tot een breder Framework for Innovation, waarin de vier fasen centraal blijven, aangevuld met ontwerpprincipes, methoden, betrokkenheid en leiderschap. Over de exacte formulering van die principes verschillen bronnen; raadpleeg de geschiedenis van het model bij de Design Council.
De vier fasen
| Fase | Beweging | Vraag | Typische activiteiten |
|---|---|---|---|
| 1. Ontdekken (Discover) | Divergeren | Wat is er aan de hand, voor wie? | Interviews, observatie, onderzoek, data-analyse, empathy map |
| 2. Definiëren (Define) | Convergeren | Wat is het echte probleem? | Inzichten ordenen, persona's, probleemstelling, projectdoel |
| 3. Ontwikkelen (Develop) | Divergeren | Welke oplossingen zijn er? | Brainstormen, schetsen, prototypes, tests met gebruikers |
| 4. Leveren (Deliver) | Convergeren | Welke oplossing werkt het best? | Verfijnen, testen, afronden, uitrollen, meten |
Fase 1: ontdekken
Je verzamelt zoveel mogelijk inzichten zonder oplossingen te bedenken. Praat met gebruikers, kijk hoe ze het probleem nu oplossen, analyseer cijfers en kijk naar wat concurrenten doen. Een hulpmiddel is de empathy map, waarmee je vastlegt wat gebruikers denken, voelen, zeggen en doen.
Fase 2: definiëren
Je ordent wat je geleerd hebt en kiest waar je op focust. Het resultaat is een scherpe probleemstelling en een duidelijk projectdoel: wie heeft welk probleem, en waarom is dat belangrijk? Een goede probleemstelling is concreet, meetbaar en laat ruimte voor verschillende oplossingen.
Fase 3: ontwikkelen
Je bedenkt zoveel mogelijk oplossingen en maakt snelle prototypes. Hoe je een sessie aanpakt, lees je in efficiënt brainstormen. Test vroeg met echte gebruikers.
Fase 4: leveren
Je kiest de beste oplossing, verfijnt hem, test op schaal en rolt hem uit. Meet of het opgeleverde resultaat het probleem uit fase 2 echt oplost; zie de gebruikerstest voor een praktische aanpak.
Een voorbeeld: een klantenportaal voor een installatiebedrijf
Het onderstaande voorbeeld is ter illustratie bedacht. Een installatiebedrijf krijgt veel telefoontjes van klanten die de status van hun reparatie willen weten.
- Ontdekken: het team belt twintig klanten, luistert gesprekken van de klantenservice terug en ontdekt dat klanten vooral onzeker zijn over wanneer de monteur komt.
- Definiëren: "Klanten willen weten wanneer de monteur komt, zodat ze niet de hele dag thuis hoeven te blijven."
- Ontwikkelen: ideeën zoals een sms met tijdsvenster, een live-kaart en een bericht onderweg; drie prototypes worden getest bij tien klanten.
- Leveren: het bedrijf kiest de sms met een tijdsvenster en een bericht onderweg, rolt het uit en meet het aantal telefoontjes en de tevredenheid.
Zo vermijd je dat je een uitgebreid portaal bouwt, terwijl een eenvoudige melding het probleem al oplost.
Double Diamond en design thinking: wat is het verschil?
Beide beschrijven een mensgericht ontwerpproces, maar ze leggen andere accenten. De Double Diamond is een procesmodel met vier fasen en de nadruk op afwisselend divergeren en convergeren. Het design thinking-model van Stanford d.school heeft vijf fasen (empathie, definiëren, ideeën, prototype, test) en richt zich meer op empathie en experimenteren. In de praktijk vullen ze elkaar aan: je kunt design thinking-methoden gebruiken binnen de fasen van de Double Diamond. Meer over het vijfstappenmodel lees je in de design thinking methode.
| Eigenschap | Double Diamond | Design thinking (d.school) |
|---|---|---|
| Aantal fasen | 4: ontdekken, definiëren, ontwikkelen, leveren | 5: empathie, definiëren, ideeën, prototype, test |
| Accent | Eerst het juiste probleem, dan de juiste oplossing | Empathie en snel testen |
| Voorstelling | Twee diamanten | Vijf stappen, vaak als cyclus |
| Geschikt voor | Projecten met een duidelijke fase van probleemonderzoek en oplevering | Workshops en snelle conceptontwikkeling |
Kritiek: is het model te lineair?
De bekendste kritiek is dat het model een rechte lijn van A naar B suggereert, terwijl ontwerp in werkelijkheid chaotischer verloopt. De Design Council erkent dit en benadrukt in het Framework for Innovation dat het proces iteratief is: wat je in de ontwikkelfase leert, stuurt je vaak terug naar ontdekken of definiëren.
“Inzichten uit de ontwikkelfase sturen een team vaak terug naar ontdekken of definiëren.” (samengevat)
Samenvatting van het commentaar over het model, Design Council
Daarnaast zeggen critici dat het model weinig zegt over complexe, onderling verbonden vraagstukken en over wie meebeslist. Gebruik het daarom als kader en niet als dwingend stappenplan.
Voordelen van het Double Diamond-model
- Het helpt problemen te vinden voordat je oplossingen bouwt. Veel projecten mislukken omdat ze het verkeerde probleem aanpakken.
- Het stimuleert creativiteit én focus, doordat ruimte om te verkennen en momenten om te kiezen elkaar afwisselen.
- Het is eenvoudig te communiceren met collega's en opdrachtgevers, waardoor iedereen weet in welke fase het project zit.
- Het werkt voor producten, diensten en processen, van websites tot dienstverlening; zie ook service design.
Zo pas je het model toe in je project
- Plan per fase tijd en middelen: veel teams besteden te weinig tijd aan ontdekken.
- Betrek echte gebruikers in elke fase, niet alleen in de test.
- Leg na elke fase vast wat je hebt geleerd en welke keuze je maakt, zodat je later kunt terugkijken.
- Sta toe dat je terugspringt als nieuwe inzichten dat vragen.
- Meet bij het opleveren of het oorspronkelijke probleem is opgelost.
Veelgestelde vragen over het Double Diamond-model
Wat is het Double Diamond-model?
Een procesmodel van de Britse Design Council met vier fasen (ontdekken, definiëren, ontwikkelen, leveren) in twee diamanten: één voor het probleem en één voor de oplossing.
Wat betekent divergeren en convergeren?
Divergeren is opties verkennen en uitbreiden, convergeren is kiezen en afbakenen. Het model wisselt die twee bewegingen af.
Is het Double Diamond-model hetzelfde als design thinking?
Nee, maar het lijkt erop. Beide zijn mensgericht; de Double Diamond heeft vier fasen en benadrukt het onderscheid tussen probleem en oplossing.
Wanneer gebruik ik het model?
Bij vraagstukken waarbij het probleem nog niet helder is en meerdere oplossingen mogelijk zijn, zoals een nieuwe dienst, een website of een intern proces.
Is het model verouderd?
Niet per se, maar het is een vereenvoudiging. Gebruik het als kader en pas het aan op de complexiteit van je project.
Hoe lang duurt een traject met het Double Diamond-model?
Dat hangt af van de omvang van je project: van enkele weken voor een klein vraagstuk tot enkele maanden voor een nieuwe dienst. Plan voldoende tijd voor het ontdekken, want daar wordt de basis voor de rest gelegd.
Wil je hulp van een bureau bij het ontwerpen van een product of dienst? Plaats je project op Sortlist.