Advertising

Vormen van reclame: de 10 belangrijkste en wanneer je ze inzet

Nicolas Finet Nicolas Finet 9 min leestijd
Vormen van reclame: de 10 belangrijkste en wanneer je ze inzet

Bijgewerkt op 18 november 2026 door Nicolas Finet, CEO van Sortlist. Nieuw: een indeling van reclamevormen die klopt (de oude lijst mengde vormen, doelen en kanalen), de regels rond sluikreclame en influencers, indicatieve cijfers over waar in Nederland wordt geadverteerd en een keuzehulp per doel.

Reclame is betaalde communicatie waarmee je kennis, houding en gedrag van een doelgroep wilt beïnvloeden: dat mensen je kennen, een positief beeld hebben en uiteindelijk kopen. Er bestaat niet één indeling van reclamevormen. Je kunt reclame indelen naar doel (wat wil je bereiken?), naar doelgroep (wie wil je bereiken?) en naar kanaal (waar verschijnt het?). Een goede keuze begint bij het doel, niet bij het kanaal.

Belangrijkste punten

  • Kies eerst je doel (bekendheid, overweging, verkoop) en pas daarna de vorm en het kanaal.
  • Reclame is betaald. Mond-tot-mond is geen reclame in strikte zin, maar wel een resultaat waar je als bedrijf op kunt sturen.
  • Er zijn regels. Reclame moet herkenbaar zijn, mag niet misleiden en niet agressief zijn; dat geldt ook voor influencers.

Reclame is niet hetzelfde als marketingcommunicatie

Marketingcommunicatie is de overkoepelende term voor alles wat je inzet om je bedrijf bekend te maken, van pr en events tot sponsoring en websites. Reclame is daar één onderdeel van: betaalde uitingen in media zoals televisie, radio, online, buitenreclame en gedrukte media. Hoe reclame in je totale strategie past, lees je in hoe bepaal je de marketingstrategie van jouw bedrijf.

De 10 meest genoemde vormen van reclame

Onderstaande tabel loopt de vormen langs die in de praktijk het vaakst worden genoemd. Let op: ze overlappen. Een buitenreclame kan tegelijk een actie- en een productreclame zijn.

VormWat is het?Past bijLet op
ProductreclameCentraal staat een product of dienst, vaak een nieuwe of verbeterde variantProductlanceringLaat het voordeel voor de klant zien, niet alleen de kenmerken
ConsumentenreclameGericht op eindgebruikers via tijdschriften, tv, radio, websites en zoekmachinesB2C-bedrijven met een brede doelgroepZonder duidelijke doelgroep verlies je veel bereik
Vergelijkende reclameJe vergelijkt je aanbod met dat van concurrentenMarkten met duidelijke, meetbare verschillenMoet eerlijk, controleerbaar en niet denigrerend zijn
Directe reclameRechtstreeks naar de ontvanger: huis-aan-huis, mailing, e-mail, telemarketingBestaande klanten en regionale doelgroepenVoor e-mail en bellen gelden regels rond toestemming
ActiereclameTijdelijke aanbieding of kortingOmzet op korte termijn, voorraad opruimenTe veel acties trainen klanten om op korting te wachten
Institutionele reclameGericht op de reputatie en identiteit van het bedrijf, niet op een productImago en vertrouwen opbouwenResultaat is moeilijk direct meetbaar
Seizoens- of aanhakende reclame (newsjacking)Inspelen op Moederdag, Valentijn, Prinsjesdag of nieuws van de dagSnelle, relevante campagnesAlleen doen als het echt past bij je merk
BuitenreclameBillboards, abri's, gevelreclame, digitale schermenNaamsbekendheid in een regioBoodschap moet in enkele seconden te lezen zijn
Sluikreclame en productplaatsingMerk wordt in een programma of film getoondGrote merken met tv-budgetSluikreclame is verboden, productplaatsing alleen onder voorwaarden (zie hieronder)
Mond-tot-mondKlanten die je aanbevelenAlle bedrijvenGeen betaald medium, wel te stimuleren met service en een goede ervaring

Sluikreclame, productplaatsing en influencers: wat mag?

In veel overzichten wordt sluikreclame gepresenteerd als een gewone reclamevorm. Dat is misleidend. Sluikreclame is reclame die niet als reclame herkenbaar is, en die is in Nederland niet toegestaan. Productplaatsing, waarbij een merk bewust in een programma wordt getoond, is wel toegestaan onder voorwaarden, zoals een duidelijke vermelding. Controleer de actuele regels altijd bij het Commissariaat voor de Media of de Stichting Reclame Code voordat je een campagne boekt.

Voor influencers geldt in de Nederlandse Reclamecode: reclame moet herkenbaar zijn, mag niet misleiden en mag niet agressief zijn. Een relatie met een adverteerder moet duidelijk worden vermeld, en die relatie is niet beperkt tot betaling: gratis producten, uitnodigingen en affiliate-commissies kunnen ook een vermeldingsplicht meebrengen. Meer uitleg vind je bij Ondernemersplein en in de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing van DDMA (de versie uit 2022; er bestaat een herziening, dus controleer de actuele tekst bij de Stichting Reclame Code). De Reclame Code Commissie treedt in de regel op na een klacht. Werk je met creators, lees dan ook influencer marketing en merkambassadeurs.

Waar wordt in Nederland geadverteerd?

Volgens een analyse van Talpa Network was de Nederlandse advertentiemarkt in 2024 ongeveer € 5,6 miljard groot, waarvan zo'n € 3,9 miljard digitaal. Televisie volgde op afstand met ongeveer € 0,9 miljard. Die cijfers komen uit een rapport van een marktpartij met eigen afbakeningen; zie de bron. Neem ze als indicatie van de verhoudingen, niet als exacte meting. Voor een mkb-bedrijf is de belangrijkste conclusie dat het merendeel van het geld naar online gaat, maar dat dit niet automatisch betekent dat online voor jou het beste kanaal is. Een regionale bakker of installateur haalt met een buurtmailing of buitenreclame soms meer uit dan met landelijke campagnes. Hoe je een realistisch budget bepaalt, staat in communicatiebudget.

Samengevat (eigen parafrase, geen citaat): begin bij het doel en de doelgroep, kies dan de vorm, en pas als laatste het kanaal. Wie het omgekeerde doet, koopt bereik zonder te weten waarvoor.

Welke vorm past bij welk doel?

DoelVoor de hand liggende vormenHoe meet je het?
BekendheidBuitenreclame, institutionele reclame, tv/radio, online videoBereik, merkbekendheid, direct verkeer
OverwegingProductreclame, vergelijkende reclame, advertorialsWebsitebezoek, zoekopdrachten naar je merk
VerkoopActiereclame, directe reclame, zoekadvertentiesOmzet, kosten per aankoop
LoyaliteitDirect mail, e-mail, persoonlijke aanbiedingenHerhaalaankopen, opzeggingen

Zo kies je in vier stappen

  1. Stel één hoofddoel vast met een cijfer en een termijn, bijvoorbeeld 100 extra offerteaanvragen in een kwartaal.
  2. Beschrijf je doelgroep: wat lezen, kijken en zoeken ze, en waar zijn ze in hun aankoopproces?
  3. Kies één of twee vormen en test klein. Verspreid je budget niet over tien kanalen.
  4. Meet en stuur bij. Vergelijk na vier tot zes weken wat per euro het meeste oplevert en schaal dat op.

Twijfel je tussen vormen of ontbreekt de ervaring in huis, dan kan een reclamebureau helpen bij concept en mediaplanning.

Veelgestelde vragen over vormen van reclame

Wat zijn de belangrijkste vormen van reclame?

Product-, consumenten-, vergelijkende, directe, actie-, institutionele en buitenreclame, aangevuld met seizoensgebonden inspelen op de actualiteit. In de praktijk combineer je er meerdere.

Is sluikreclame toegestaan?

Nee. Reclame moet als reclame herkenbaar zijn. Productplaatsing is onder voorwaarden wel toegestaan; controleer de actuele regels bij het Commissariaat voor de Media of de Stichting Reclame Code.

Is mond-tot-mond reclame?

Strikt genomen niet, omdat je er niet voor betaalt. Je kunt het wel stimuleren met goede service, klantbeoordelingen en een aanbevelingsactie.

Wat is het verschil tussen reclame en marketingcommunicatie?

Marketingcommunicatie omvat alle middelen waarmee je je bedrijf bekendmaakt. Reclame is het betaalde deel daarvan.

Hoeveel moet ik uitgeven aan reclame?

Dat hangt af van je doel, sector en marge. Begin met een testbudget, meet de opbrengst per euro en schaal op wat werkt.

Laatst bijgewerkt:
Was dit artikel nuttig?
4.3 (47 beoordelingen)

Beoordeel dit artikel:

Meer artikelen